xananabaemahotu.com

Defeza & Seguransa

TIMOR-LESTE NO AUSTRÁLIA ASINA KUADRU KOOPERASAUN DEFEZA NO ANUNSIA APOIU AU$ 62 MILLOENS

📍 Dili, Timor-Leste • 🗓️

DILI, 21 Outubru 2026 — Primeiru-Ministru Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão, ne’ebé hala’o mós knaar Ministru Defeza interinu, no Vise-Primeiru-Ministru ne’ebé mós nu’udar Ministru Defeza Austrália nian, Richard Marles MP, asina Kuadru Kooperasaun Defeza entre Timor-Leste no Austrália, iha Ministériu Defeza, Fatuhada, Dili.

Primeiru-Ministru Xanana Gusmão no Vise-Primeiru-Ministru Richard Marles salamanter ho dokumentu kooperasaun defeza
Primeiru-Ministru Xanana Gusmão no Vise-Primeiru-Ministru Austrália Richard Marles wainhira asina Kuadru Kooperasaun Defeza iha Fatuhada, Dili.

Iha okaziaun ne’e, Primeiru-Ministru Xanana Gusmão hato’o apresiasaun ba Governu Austrália tanba amizade, apoiu no kooperasaun ne’ebé kontinua fó ba Timor-Leste, inklui iha área defeza, seguransa, dezenvolvimentu ekonómiku no integrasaun rejionál. Xanana Gusmão konsidera Austrália nu’udar parseiru importante ba dezenvolvimentu Timor-Leste nian. Nia mós subliña katak vizita Primeiru-Ministru Austrália, Anthony Albanese, iha Janeiru tinan ne’e, estabelese baze ba relasaun “Parseiru Foun ba Era Foun” entre nasaun rua.

Prosesu asinatura akordu defeza
Momentu asinatura formál dokumentu kuadru kooperasaun.
Lideransa rua asina akordu iha sala reuniaun
Asinatura akordu ne’ebé akompaña husi ofisiál sira.

Kuadru Kooperasaun Defeza ne’e sei sai baze ba hametin kooperasaun iha área treinamentu no edukasaun militár, dezenvolvimentu kapasidade defeza, ezersísiu konjuntu, seguransa marítima, asisténsia umanitária no resposta ba dezastre. Austrália mós konkorda atu oferese ró patrulla foun tolu ba PNTL, hamutuk ho treinamentu espesializadu ba Unidade Marítima PNTL.

Aleinde asina kuadru kooperasaun, Austrália no Timor-Leste anunsia pakote apoiu ho montante millaun 62 dólar australianu (AU$ 62 milloens) ba períodu tinan lima. Pakote ne’e sei fó prioridade ba hasa’e kapasidade iha área siberseguransa, hametin kapasidade marítima PNTL, no dezenvolve investigasaun forénsika dijitál atu kombate krime siberétiku perante Polísia Investigasaun Kriminál Sientífika (PCIC).

Inspeksaun guarda de onor
Vise-Primeiru-Ministru Richard Marles halo inspeksaun ba guarda de onor F-FDTL.

Vise-Primeiru-Ministru Richard Marles enfatiza katak Timor-Leste iha importánsia boot ba Austrália nu’udar nasaun viziñu ne’ebé fahe istória, interese no futuru komún. Nia afirma katak asinatura ne’e nu’udar pasu importante ida atu lori relasaun ba nivel kooperasaun ne’ebé aas liután.

Konferénsia imprensa konjuntu
Konferénsia imprensa konjuntu hosi líder rua iha Fatuhada.
Foto de família konjuntu
Foto hamutuk delegasaun Timor-Leste no Austrália.

(Média-GPM)

Defesa & Segurança

TIMOR-LESTE E AUSTRÁLIA ASSINAM QUADRO DE COOPERAÇÃO DE DEFESA E ANUNCIAM APOIO DE 62 MILHÕES DE DÓLARES AUSTRALIANOS

📍 Díli, Timor-Leste • 🗓️

DÍLI, 21 de outubro de 2026 — O Primeiro-Ministro de Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão, exercendo também as funções de Ministro da Defesa interino, e o Vice-Primeiro-Ministro e Ministro da Defesa da Austrália, Richard Marles MP, assinaram o Quadro de Cooperação de Defesa entre Timor-Leste e a Austrália, no Ministério da Defesa, em Fatuhada, Díli.

Primeiro-Ministro Xanana Gusmão e Richard Marles
O Primeiro-Ministro Xanana Gusmão e o Ministro Richard Marles durante a assinatura do acordo em Díli.

Na ocasião, o Primeiro-Ministro Xanana Gusmão expressou apreço ao Governo australiano pela amizade, apoio e cooperação contínua, salientando que a Austrália é um parceiro fundamental para o desenvolvimento de Timor-Leste. Sublinhou ainda que a visita do Primeiro-Ministro australiano, Anthony Albanese, estabeleceu as bases para uma parceria de “Nova Parceria para uma Nova Era”.

Assinatura do acordo
Momento da assinatura formal do documento.
Sessão de assinatura
Cerimónia com a presença de oficiais militares.

O novo quadro servirá de base para fortalecer a cooperação em treino e educação militar, exercícios conjuntos, segurança marítima e resposta a desastres. Além disso, a Austrália concordou em fornecer três novos barcos de patrulha à PNTL com treino especializado.

Em paralelo, foi anunciado um pacote de apoio financeiro de 62 milhões de dólares australianos para o período de cinco anos, priorizando a cibersegurança, a capacidade marítima da PNTL, e a forense digital em articulação com a Polícia Científica de Investigação Criminal (PCIC).

Inspeção da guarda de honra
O Vice-Primeiro-Ministro Richard Marles inspeciona a guarda de honra das F-FDTL.
Conferência de imprensa
Conferência de imprensa conjunta dos líderes.
Foto oficial
Foto de família das delegações oficiais.

(Média-GPM)

Defense & Security

TIMOR-LESTE AND AUSTRALIA SIGN DEFENSE COOPERATION FRAMEWORK AND ANNOUNCE AU$ 62 MILLION SUPPORT PACKAGE

📍 Dili, Timor-Leste • 🗓️

DILI, October 21, 2026 — Timor-Leste Prime Minister Kay Rala Xanana Gusmão, also serving as interim Defense Minister, and Australian Deputy Prime Minister and Defense Minister Richard Marles MP signed the Defense Cooperation Framework between Timor-Leste and Australia at the Ministry of Defense in Fatuhada, Dili.

Prime Minister Xanana Gusmão and Richard Marles
Prime Minister Xanana Gusmão and Deputy Prime Minister Richard Marles during the signing ceremony in Dili.

Prime Minister Xanana Gusmão expressed appreciation to the Australian Government for its enduring friendship and support, highlighting Australia as an essential partner in Timor-Leste’s national development and regional integration. He noted that the visit of Australian Prime Minister Anthony Albanese earlier this year established the groundwork for a “New Partnership for a New Era.”

Agreement signing process
The formal signing moment of the defense agreement.
Signing session
Signing ceremony attended by high-ranking officials.

The new framework will serve as a foundation for enhancing cooperation in military training, joint exercises, maritime security, and disaster response. Australia has also agreed to provide three new patrol boats to the PNTL along with specialized maritime training.

Additionally, both nations announced an AU$ 62 million support package over five years, prioritizing cybersecurity, PNTL maritime capabilities, and digital forensics to combat cybercrime alongside the Scientific Criminal Investigation Police (PCIC).

Honor guard inspection
Minister Richard Marles inspects the F-FDTL honor guard.
Joint press conference
Joint press conference held by both leaders.
Official group photo
Official group photo of the Timor-Leste and Australian delegations.

(Media-GPM)

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Views: 35
Scroll to Top