Aprezentasaun livru ne’e hala’o ho solenidade iha Embaixada Portugal iha Dili, ne’ebé hetan partisipasaun diretu husi Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, Embaixadór Portugal ba Timor-Leste Duarte Bué Alves, membru Governu sira, reprezentante korpu diplomátiku, eskritór, poeta, konvidadu no parseiru institusionais.
Mauberíadas mak poema uniku ne’ebé Xanana Gusmão hakerek iha tinan 1975, iha tempu ne’ebé nia sei nu’udar joven no servisu hanesan jornalista. Obra ne’e hetan Prémio Primeiru iha Konkursu Literáriu 1975 nian, ho tema inspiradór “Cultura é a Liberdade do Povo”. Edisaun foun hosi Porto Editora ne’e rasik hetan lansamentu ofisiál iha sede CPLP, Lisboa, iha 17 outubru 2024, ne’ebé aprezenta hosi Luís Amado, eis-Ministru Negósiu Estranjeiru Portugal nian.
Iha obra ne’e, autór uza rikuṣu tradisaun poétika lian Portugés nian, inklui haktuir referénsia ba obra clássika Os Lusíadas, hodi hato’o reflesaun kle’an kona-ba Timor, sufrimentu no esperansa povu Timoroan ba destinu soberanu nasaun nian.
“Kultura no literatura iha kapasidade atu oferese lia ba povu, tanba literatura la’ós de’it kona-ba lia-fuan, maibé sai nu’udar espellu ne’ebé reflete moris, esperansa, no mehi povu nian.” — Kay Rala Xanana Gusmão
PM Xanana hateten katak iha momentu ne’ebé Timor-Leste tama iha períodu transformasaun boot, liafuan “Maubere” kaer hela signifikadu kle’an ba identidade no dignidade povu nian. Nune’e, maski iha ligasaun ho tradisaun literária Portugál, Mauberíadas la’ós de’it imitação, maibé espresaun otentiku husi esperiénsia no realidade moris povu Timor nian.
O lançamento da obra decorreu num ambiente de solene celebração na Embaixada de Portugal em Díli, contando com a ilustre presença do Primeiro-Ministro Kay Rala Xanana Gusmão, do Embaixador de Portugal em Timor-Leste, Duarte Bué Alves, de membros do Governo, representantes do corpo diplomático, escritores, poetas e convidados institucionais.
«Mauberíadas» é um poema escrito por Xanana Gusmão em 1975, durante a sua juventude e exercício profissional como jornalista. A obra foi distinguida com o Primeiro Prémio no Concurso Literário de 1975, subordinado ao tema «Cultura é a Liberdade do Povo». O lançamento da edição da Porto Editora teve lugar na sede da CPLP, em Lisboa, a 17 de outubro de 2024, com apresentação a cargo de Luís Amado, antigo Ministro dos Negócios Estrangeiros de Portugal.
Na obra, o autor recorre à tradição poética da língua portuguesa, incluindo paralelos e ecos de *Os Lusíadas*, para tecer uma reflexão profunda sobre Timor, o sofrimento, a esperança, a identidade e o destino coletivo da Nação.
“A cultura e a literatura têm a capacidade de dar voz ao povo, pois a literatura não se restringe a palavras, assumindo-se como um espelho que reflete a vida, a esperança, o sofrimento e os sonhos de cada cidadão.” — Kay Rala Xanana Gusmão
O Primeiro-Ministro sublinhou que, naquele momento histórico de profunda transformação, a palavra “Maubere” adquiriu um significado central para a afirmação da identidade e dignidade timorense. Embora profundamente enraizada na tradição literária lusófona, a obra consagra essencialmente a experiência vivida e a realidade autêntica do povo de Timor.
The book presentation unfolded at the Embassy of Portugal in Dili, attended by Prime Minister Kay Rala Xanana Gusmão, Portuguese Ambassador to Timor-Leste Duarte Bué Alves, government officials, members of the diplomatic corps, writers, poets, and institutional partners.
“Mauberíadas” is a long poem written by Xanana Gusmão in 1975 during his youth while working as a journalist. The work was awarded First Prize in the 1975 Literary Contest under the inspiring theme “Culture is the People’s Freedom”. The Porto Editora edition was officially launched at the CPLP headquarters in Lisbon on 17 October 2024, presented by former Portuguese Foreign Minister Luís Amado.
In this work, the author draws upon the poetic tradition of the Portuguese language, including thematic echoes of *The Lusiads*, to offer profound reflections on Timor, the suffering and hope of the Timorean people, and the destiny of the nation.
“Culture and literature possess the capacity to give voice to the people, because literature is not merely about words; it acts as a mirror reflecting the life, hope, suffering, and dreams of individuals.” — Kay Rala Xanana Gusmão
Prime Minister Xanana emphasized that during that transformative era, the word “Maubere” gained central significance for the identity and dignity of the Timorese people. Thus, while maintaining ties to Portuguese literary traditions, the work remains an authentic expression of the lived reality of Timor.