xananabaemahotu.com

Kultura & Literatura Nasionál

Lansamentu Buku “Mauberíadas” Ebotelilisaki Lisusu Mayika mpe Bomoto ya Bato ya Timor-Leste

Dili • Loron-kinta, 18 setembru 2026

DILI, 18 setembru 2026 — Livru Mauberíadas, obra literária hosi Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, sai nu’udar kriadór kultural ne’ebé lori leitór sira atu haree fila-fali ba memória, kultura, identidade no esperiénsia povu Timor-Leste iha períodu krítiku no importante hosi istória nasaun nian.

Aprezentasaun livru ne’e hala’o ho solenidade iha Embaixada Portugal iha Dili, ne’ebé hetan partisipasaun diretu husi Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, Embaixadór Portugal ba Timor-Leste Duarte Bué Alves, membru Governu sira, reprezentante korpu diplomátiku, eskritór, poeta, konvidadu no parseiru institusionais.

This content is blocked because it would connect to Facebook Embeds.
Vídeo: Ambiente aprezentasaun no diskusaun literária kona-ba obra Mauberíadas ne’ebé hala’o iha Embaixada Portugal iha Dili.

Poema Rezisténsia no Tradição Literária

Mauberíadas mak poema uniku ne’ebé Xanana Gusmão hakerek iha tinan 1975, iha tempu ne’ebé nia sei nu’udar joven no servisu hanesan jornalista. Obra ne’e hetan Prémio Primeiru iha Konkursu Literáriu 1975 nian, ho tema inspiradór “Cultura é a Liberdade do Povo”. Edisaun foun hosi Porto Editora ne’e rasik hetan lansamentu ofisiál iha sede CPLP, Lisboa, iha 17 outubru 2024, ne’ebé aprezenta hosi Luís Amado, eis-Ministru Negósiu Estranjeiru Portugal nian.

Kapa livru Mauberíadas
Obra Literária: Kapa ofisiál livru Mauberíadas hosi Porto Editora ne’ebé lori fali memoria rezisténsia no kultura Timoroan.

Iha obra ne’e, autór uza rikuṣu tradisaun poétika lian Portugés nian, inklui haktuir referénsia ba obra clássika Os Lusíadas, hodi hato’o reflesaun kle’an kona-ba Timor, sufrimentu no esperansa povu Timoroan ba destinu soberanu nasaun nian.

Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão

“Kultura no literatura iha kapasidade atu oferese lia ba povu, tanba literatura la’ós de’it kona-ba lia-fuan, maibé sai nu’udar espellu ne’ebé reflete moris, esperansa, no mehi povu nian.” — Kay Rala Xanana Gusmão

PM Xanana hateten katak iha momentu ne’ebé Timor-Leste tama iha períodu transformasaun boot, liafuan “Maubere” kaer hela signifikadu kle’an ba identidade no dignidade povu nian. Nune’e, maski iha ligasaun ho tradisaun literária Portugál, Mauberíadas la’ós de’it imitação, maibé espresaun otentiku husi esperiénsia no realidade moris povu Timor nian.

Dokumentasaun & Informasaun: Gabinete Primeiru-Ministru (Média-GPM) & Embaixada Portugal iha Dili
Cultura e Literatura Nacional

Lansamentu Buku “Mauberíadas” Ebotelilisaki Lisusu Mayika mpe Bomoto ya Bato ya Timor-Leste

Díli • Quinta-feira, 18 de setembro de 2026

DÍLI, 18 DE SETEMBRO DE 2026 — O lançamento da emblemática obra literária «Mauberíadas», da autoria do Primeiro-Ministro Kay Rala Xanana Gusmão, afirma-se como um marco cultural que convida os leitores a revisitar a memória, a cultura, a identidade e a vivência do povo de Timor-Leste num momento determinante da história nacional.

O lançamento da obra decorreu num ambiente de solene celebração na Embaixada de Portugal em Díli, contando com a ilustre presença do Primeiro-Ministro Kay Rala Xanana Gusmão, do Embaixador de Portugal em Timor-Leste, Duarte Bué Alves, de membros do Governo, representantes do corpo diplomático, escritores, poetas e convidados institucionais.

This content is blocked because it would connect to Facebook Embeds.
Vídeo: Registo do evento de apresentação e tertúlia literária em torno da obra Mauberíadas na Embaixada de Portugal em Díli.

Poesia de Resistência e Herança Literária

«Mauberíadas» é um poema escrito por Xanana Gusmão em 1975, durante a sua juventude e exercício profissional como jornalista. A obra foi distinguida com o Primeiro Prémio no Concurso Literário de 1975, subordinado ao tema «Cultura é a Liberdade do Povo». O lançamento da edição da Porto Editora teve lugar na sede da CPLP, em Lisboa, a 17 de outubro de 2024, com apresentação a cargo de Luís Amado, antigo Ministro dos Negócios Estrangeiros de Portugal.

Capa do livro Mauberíadas
Obra Literária: Capa oficial da edição da Porto Editora que perpetua a memória literária e cultural timorense.

Na obra, o autor recorre à tradição poética da língua portuguesa, incluindo paralelos e ecos de *Os Lusíadas*, para tecer uma reflexão profunda sobre Timor, o sofrimento, a esperança, a identidade e o destino coletivo da Nação.

Primeiro-Ministro Kay Rala Xanana Gusmão

“A cultura e a literatura têm a capacidade de dar voz ao povo, pois a literatura não se restringe a palavras, assumindo-se como um espelho que reflete a vida, a esperança, o sofrimento e os sonhos de cada cidadão.” — Kay Rala Xanana Gusmão

O Primeiro-Ministro sublinhou que, naquele momento histórico de profunda transformação, a palavra “Maubere” adquiriu um significado central para a afirmação da identidade e dignidade timorense. Embora profundamente enraizada na tradição literária lusófona, a obra consagra essencialmente a experiência vivida e a realidade autêntica do povo de Timor.

Documentação & Informação: Gabinete do Primeiro-Ministro (Média-GPM) & Embaixada de Portugal em Díli
National Culture & Literature

PM Xanana’s Literary Work “Mauberíadas” Revives the Memory and Identity of Timor-Leste

Dili • Thursday, 18 September 2026

DILI, 18 SEPTEMBER 2026 — The official presentation of the literary masterpiece “Mauberíadas”, authored by Prime Minister Kay Rala Xanana Gusmão, stands as a cultural landmark inviting readers to revisit the memory, culture, identity, and lived experiences of the people of Timor-Leste during a critical juncture in the nation’s history.

The book presentation unfolded at the Embassy of Portugal in Dili, attended by Prime Minister Kay Rala Xanana Gusmão, Portuguese Ambassador to Timor-Leste Duarte Bué Alves, government officials, members of the diplomatic corps, writers, poets, and institutional partners.

This content is blocked because it would connect to Facebook Embeds.
Video: Highlights from the literary presentation and discussion surrounding the book Mauberíadas at the Embassy of Portugal in Dili.

Poetry of Resistance and Literary Heritage

“Mauberíadas” is a long poem written by Xanana Gusmão in 1975 during his youth while working as a journalist. The work was awarded First Prize in the 1975 Literary Contest under the inspiring theme “Culture is the People’s Freedom”. The Porto Editora edition was officially launched at the CPLP headquarters in Lisbon on 17 October 2024, presented by former Portuguese Foreign Minister Luís Amado.

Cover of the book Mauberíadas
Literary Work: Official book cover of Mauberíadas published by Porto Editora, celebrating Timorese cultural heritage.

In this work, the author draws upon the poetic tradition of the Portuguese language, including thematic echoes of *The Lusiads*, to offer profound reflections on Timor, the suffering and hope of the Timorean people, and the destiny of the nation.

Prime Minister Kay Rala Xanana Gusmão

“Culture and literature possess the capacity to give voice to the people, because literature is not merely about words; it acts as a mirror reflecting the life, hope, suffering, and dreams of individuals.” — Kay Rala Xanana Gusmão

Prime Minister Xanana emphasized that during that transformative era, the word “Maubere” gained central significance for the identity and dignity of the Timorese people. Thus, while maintaining ties to Portuguese literary traditions, the work remains an authentic expression of the lived reality of Timor.

Media & Information Services: Office of the Prime Minister (Média-GPM) & Embassy of Portugal in Dili

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Views: 69
Scroll to Top