GOVERNU JAPÁUN ENTREGA KARRETA BOMBEIRU LIMA HODI HAMETIN KAPASIDADE RESPOSTA EMERJÉNSIA IHA TIMOR-LESTE
DILI, 13 Outubru 2026 — Governu Japáun entrega karreta bombeiru lima ba Timor-Leste liuhosi programa Assisténsia Finanseira ba Projetu Komunitáriu ba Seguransa Umana (GGP), hodi hametin kapasidade Autoridade Protesaun Sivíl (APC) nian atu kombate inséndiu no responde ba situasaun emerjénsia iha nasaun ne’e.
Karreta bombeiru lima ne’e entrega husi Embaixadór Japáun iha Timor-Leste, YAMAMOTO Yasushi, no simu direktu husi Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, hamutuk ho Sekretáriu Estadu Protesaun Sivíl, Domingos Mariano Reis, iha serimónia ne’ebé APC organiza iha Palásiu Governu, Dili, iha tersa-feira (13/10).
Embaixadór Yamamoto hateten katak, dezde 1999, Japáun implementa ona projetu dezenvolvimentu oioin iha Timor-Leste, inklui iha área saúde, edukasaun, prevensaun inséndiu no setór seluk ne’ebé iha ligasaun direta ho moris loroloron komunidade nian.
“Liuhosi programa GGP, ami fornese apoiu finanseiru ba projetu ki’ik sira ne’ebé fó benefísiu direta ba komunidade. To’o agora, ami implementa ona projetu 148, inklui konstrusaun edifísiu eskola, postu saúde no fornese veíkulu emerjénsia iha nasaun tomak,” Embaixadór Yamamoto afirma. Tuir nia, projetu 148 ne’e implementa iha munisípiu 12 no Rejiaun Administrativa Espesiál Oe-Cusse Ambeno (RAEOA).
Projetu hirak ne’e fó prioridade ba hadi’a infraestrutura komunitária, inklui konstrusaun no reabilitasaun eskola no postu saúde, nune’e mós fornese ekipamentu no veíkulu emerjénsia atu responde ba nesesidade bázika komunidade nian. Ba projetu fornesimentu karreta bombeiru lima ne’e, Governu Japáun disponibiliza apoiu finanseiru hamutuk US$333,987 liuhosi programa GGP. Husi karreta bombeiru lima ne’e, haat sei koloka iha Dili no ida iha Munisípiu Lautém.
Embaixadór Yamamoto hato’o apresiasaun ba Governu Timor-Leste no autoridade relevante sira, liuliu APC, tanba kooperasaun no esforsu ne’ebé sira hatudu hodi asegura realizasaun projetu ne’e.
“Ha’u hakarak hato’o ha’u-nia agradesimentu sinseru ba Governu Timor-Leste no autoridade relevante sira hotu ba sira-nia kooperasaun no apoiu kontinuu. Liuliu, ha’u hato’o agradesimentu boot ba Autoridade Protesaun Sivíl tanba kooperasaun besik no esforsu dedikadu hodi halo projetu ida-ne’e sai realidade. La ho kompromisu no kooperasaun husi parseiru timoroan sira, serimónia entrega ida-ne’e sei la bele realiza,”
— Embaixadór YAMAMOTO Yasushi
To’o agora, Japáun fornese ona karreta bombeiru hamutuk neen ba Timor-Leste. Aleinde ne’e, Japáun sei fasilita formasaun durante loron lima ba ajente bombeiru sira kona-ba operasaun no utilizasaun karreta bombeiru hirak ne’e.
“Ha’u hein katak ekipamentu no formasaun ne’e sei kontribui ba hametin kapasidade Timor-Leste nian atu kombate inséndiu no responde ba emerjénsia, nune’e mós ajuda proteje vida no propriedade povu nian,” Embaixadór Yamamoto hateten. Nia husu mós ba autoridade kompetente sira atu asegura manutensaun regulár ba karreta hirak ne’e, atu ekipamentu sira bele nafatin iha kondisaun di’ak no kontinua presta servisu ba povu Timor-Leste durante tinan barak iha futuru.
Amizade entre Japáun no Timor-Leste, ne’ebé bazeia ba respeitu malu no kooperasaun, sei kontinua sai fundamentu importante ba parseria entre nasaun rua ne’e. Embaixadór Yamamoto mós hato’o esperansa katak apoiu ne’e sei sai símbolu solidariedade duradoura no fó kontribuisaun signifikativa ba seguransa no moris-di’ak povu timoroan nian.
Iha parte seluk, Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, iha naran Governu no povu Timor-Leste, hato’o agradesimentu ba Governu no povu Japáun ba solidariedade no amizade ne’ebé kontinua hahú husi tinan 1999 to’o ohin loron. PM Xanana subliña katak Japáun nu’udar parseiru dezenvolvimentu no belun ne’ebé apoia Timor-Leste iha área oioin. Entrega karreta bombeiru lima ne’e sai evidénsia adisionál ida kona-ba kompromisu no solidariedade entre nasaun rua.
“Apoiu ida-ne’e prova tan domin ne’ebé Governu no povu Japáun iha ba Timor-Leste no nia povu,”
— Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão
(Média-GPM)