xananabaemahotu.com

Mauberíadas: Xanana Gusmão Foti Dignidade Povu Maubere Liuhusi Poema

Autór: Redasaun XbEH  |  Kategoria: Arte, Kultura & Memória  |  Data: 18 Setembru 2026  |  Fatin: Embaixada Portugal iha Díli
“Livru Mauberíadas la’ós de’it lia-na’in nia kanten iha livru laran, maibé klamar, halerik husi terus, no roman mehi povu nian ne’ebé hakerek iha tinan 1975—tempu ne’ebé rai ida-ne’e foin hateke ba roman ukun-rasik-an. Hodi foti naran Maubere sai lutu ba dignidade, Kay Rala Xanana Gusmão transforma lian poétika sai espellu moris povu ki’ik nian.”

Iha salaun Embaixada Portugal iha Díli, loron 18 Setembru 2026 sai hanesan ponte tempu ne’ebé liga fali jerasaun foun ba tinan 1975. Iha ne’ebá, Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, akompaña hosi Embaixadór Portugal Duarte Bué Alves, membru Governu, korpu diplomátiku, no na’in ba arte sira, hamutuk hodi loke fali memória naruk ida liuhusi aprezentasaun livru Mauberíadas.

This content is blocked because it would connect to Facebook Embeds.

Vídeo: Intervensaun Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão kona-ba signifikadu ‘Maubere’ no forsa literatura nian.

Husi Foinsa’e Jornalista to’o Poema Rezisténsia

Istória poema ne’e nian moris iha tinan 1975, bainhira Xanana Gusmão sei foinsa’e no serbisu nu’udár jornalista. Iha tinan ne’ebá, rai-Timor nakonu ho movimentu ideál no mehi liberdade. Xanana hakerek poema ne’e hodi konkore ba Konkursu Literáriu 1975 ne’ebé foti tema “Cultura é a Liberdade do Povo” (Kultura mak Povu nia Liberdade), no nia obra ne’e manán kedas Primeiru Prémiu.

Maski foti erénsia poétika lian Portugés nian ne’ebé kle’an no fó omenajen ba obra klásika Luís de Camões nian, Os Lusíadas, Mauberíadas la’ós konta kona-ba ema boot sira-nia viajen tasi. Obra ne’e fakar loloos realidade, terus, identidade, no esperiénsia povu Timoroan nian ne’ebé moris iha foho no rai-tetuk.

Kay Rala Xanana Gusmão

“Kultura no literatura iha kbiit atu fó lia ba povu. Literatura la’ós de’it kona-ba lia-fuan, maibé nia mak espellu ne’ebé hatudu moris, esperansa, terus, no mehi ema sira-nian. Liafuan ‘Maubere’ iha momentu transformasaun boot ne’ebá foti fali povu nia dignidade no identidade rasik.”

Dignidade Maubere no Ponte Mundu Lusófonu

Iha ninia intervensaun ne’ebé bele haree iha vídiu leten, Xanana fó-hanoin katak iha momentu 1975 Timor-Leste tama iha períodu transformasaun boot istóriku nian. Liafuan “Maubere”—ne’ebé uluk koloniál sira uza hodi hatún ema ki’ik sira—foti fali nu’udár kbiit morál, símbolu ba ema ne’ebé aten-brani, badinas, no na’in ba rai ida-ne’e.

Edisaun foun ne’ebé publika hosi Porto Editora ne’e lori mós rekoñesimentu internasionál ne’ebé kle’an. Molok aprezenta iha Díli, livru ne’e lansa uluk iha sede CPLP iha Lisboa iha 17 Outubru 2024, ho aprezentasaun hosi Luís Amado, eis-Ministru Negósiu Estranjeiru Portugal nian. Ne’e hatudu katak esperiénsia povu Timor-Leste nian iha valór universál ba mundu tomak.

Mauberíadas kontinua hanorin ita katak nasaun ida harii la’ós ho forsa de’it, maibé ho memória, kultura, no laran-metin ba klamar rasik, hodi la husik ema ida iha kotuk.

Informasaun Fontes / Sumber Liputan:

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Views: 16
Scroll to Top