Dadus finanseiru estratéjiku ne’e haktuir husi relatóriu kona-ba dezenvolvimentu ekonómiku no jestaun Fundu Petrolíferu ne’ebé Banku Sentrál Timor-Leste (BCTL) aprezenta formalmente iha reuniaun Konsellu Ministrus nian, iha loron-kuarta (16/09).
Evolusaun pozitivu kona-ba riku-soin soberanu nasaun nian ne’e relata direta husi Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, ba Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, durante enkontru semanál regulár entre xefe ezekutivu ho xefe Estadu iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Bairru-Pité, Dili, iha loron-kinta (17/09).
Iha ninia komunikasaun ba xefe Estadu, PM Xanana esplika katak durante enkontru Konsellu Ministrus, Governadór BCTL, Hélder Lopes, halo aprezentasaun kle’an kona-ba dezenvolvimentu makroekonómiku Timor-Leste nian durante períodu semestre dahuluk tinan 2026, hamutuk ho jestaun no retornu husi investimentu Fundu Petrolíferu nian iha merkadu finanseiru internasionál.
Iha trimestre daruak nia laran, investimentu Fundu Petrolíferu rejista retornu líkidu ne’ebé signifikativu maizumenus millaun $719 USD, liuliu impulsiona husi dezempeñu di’ak iha merkadu asaun globál. Alende ne’e, iha semestre dahuluk tinan 2026, Governu transfere ona millaun $800 USD husi Fundu ne’e hodi kobre no finansia nesesidade Orsamentu Jerál Estadu (OJE).
“Relatóriu ne’ebé BCTL aprezenta hatudu katak saldu Fundu Petrolíferu kontinua metin no hetan kreximentu kompara ho trimestre dahuluk, nu’udar kestaun fundamentál hodi garante estabilidade finanseira no sustentabilidade ba Estadu nia despeza sira.” — Kay Rala Xanana Gusmão
Aprezentasaun Governu nian mós destaka katak ekonomia nasionál iha perspetiva favoravel tebes, ho projesaun kreximentu 5% ba PIB reál la’ós petrolíferu iha tinan 2026, ne’ebé hetan apoiu maka’as husi konsumu públiku, investimentu Estadu nian, no despeza família sira-nian, enkuantu taxa inflasaun tun nafatin iha nivel ki’ik 0,5% iha fulan-juñu.
Os dados constam do relatório relativo à conjuntura macroeconómica e à gestão prudencial do Fundo Petrolífero apresentado pelo Banco Central de Timor-Leste (BCTL) na reunião do Conselho de Ministros realizada na quarta-feira (16/09).
A informação foi transmitida em primeira mão pelo Primeiro-Ministro, Kay Rala Xanana Gusmão, ao Presidente da República, José Ramos-Horta, durante o habitual encontro semanal de trabalho entre o Chefe do Governo e o Chefe de Estado, que teve lugar no Palácio Presidencial Nicolau Lobato, no Bairro Pité, em Díli, na quinta-feira (17/09).
O Primeiro-Ministro referiu que, durante a sessão do Conselho de Ministros, o Governador do BCTL, Hélder Lopes, explanou com detalhe a evolução económica de Timor-Leste ao longo do primeiro semestre de 2026, evidenciando o comportamento dos ativos do fundo soberano nos mercados bolsistas internacionais.
No segundo trimestre, a carteira de investimentos do Fundo gerou um retorno financeiro expressivo de cerca de 719 milhões de dólares, impulsionado sobretudo pelos ganhos obtidos no mercado de ações mundiais. Durante a primeira metade do ano, o Estado efetuou igualmente levantamentos na ordem dos 800 milhões de dólares para financiar a execução do Orçamento Geral do Estado (OGE).
“O relatório demonstrado pelo Banco Central confirma a resiliência e solidez dos ativos financeiros do Estado, evidenciando uma trajetória orçamental prudente e crucial para assegurar a sustentabilidade das contas públicas e os compromissos de desenvolvimento da Nação.” — Kay Rala Xanana Gusmão
O Governo destacou ainda perspetivas económicas francamente positivas para o país, prevendo um crescimento de 5% no PIB real não petrolífero para 2026, alicerçado no investimento público e no dinamismo do consumo privado, enquanto a inflação homóloga se manteve num patamar controlado de 0,5% em junho.
The sovereign wealth portfolio figures were detailed in the economic development and Petroleum Fund management report presented by the Central Bank of Timor-Leste (BCTL) during the Council of Ministers meeting on Wednesday (16/09).
Prime Minister Kay Rala Xanana Gusmão formally briefed President of the Republic José Ramos-Horta on the fund’s performance during their regular weekly consultative meeting at the Nicolau Lobato Presidential Palace in Bairro Pité, Dili, on Thursday (17/09).
Prime Minister Xanana noted that during the Council of Ministers session, BCTL Governor Hélder Lopes delivered a comprehensive assessment of the nation’s macroeconomic indicators for the first half of 2026 alongside an analysis of the sovereign wealth fund’s international portfolio yield.
During the second quarter, the Fund’s investment portfolio generated an impressive net investment return of approximately $719 million, buoyed primarily by robust performance across global equity markets. Throughout the first half of 2026, the Government transferred $800 million from the Fund to support the execution of the General State Budget (OJE).
“The Central Bank’s report confirms that the Petroleum Fund remains secure and continues its positive trajectory, demonstrating essential fiscal resilience that underpins government programs and long-term national development.” — Kay Rala Xanana Gusmão
The Government also highlighted favorable national economic prospects, projecting a 5% expansion in non-oil real GDP for 2026 driven by public capital investments and household consumption, while year-on-year inflation settled at an exceptionally low 0.5% in June.