Lansamentu istóriku TUQR ne’e realiza iha ámbitu komemorasaun aniversáriu ba dala-15 Banku Sentrál Timor-Leste (BCTL), instituisaun soberana ne’ebé estabelese iha tinan 2011. Serimónia solene ne’e hala’o iha área Timor Plaza, Díli, iha loron-sábadu, 12 setembru, ho prezensa husi membru governu, reprezentante setór bankáriu, no parseiru dezenvolvimentu sira.
Iha nia intervensaun, PR José Ramos-Horta hato’o parabéns no felisiitasaun ba BCTL ba loron aniversáriu ne’e, tarese agradesimentu kle’an ba entidade no parseiru hotu ne’ebé servisu hamutuk hodi dezenvolve infraestrutura sistema pagamentu dijitál ne’ebé modernu no seguru ba rai-laran.
Iha okaziaun ne’e, Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão mós hato’o parabéns ba BCTL ba aniversáriu ba dala-15 no fó apresiasaun boot ba servisu dedikadu instituisaun ne’e nian, liuliu iha jestaun prudente ba Fundu Petrolíferu no esforsu proativu atu responde ba dezafiu krime siber.
“TUQR nu’udar pasu importante no estratéjiku ida atu fasilita komunidade, negosiante ki’ik no boot, no sidadaun sira hotu iha prosesu transasaun no pagamentu loroloron nian hodi la’o lalais, seguru, no integradu.” — Kay Rala Xanana Gusmão
Ho implementasaun padraun TUQR ne’e, Governu no BCTL hametin kompromisu atu habelar inkluzaun finanseira to’o baze, hamenus dependénsia ba osan-rahun, no hafoun ekonomia nasionál liuhosi teknolojia dijitál ne’ebé fasil ba ema hotu.
O lançamento do TUQR realizou-se no âmbito das comemorações do 15.º aniversário do Banco Central de Timor-Leste (BCTL), autoridade reguladora criada em 2011. A cerimónia solene teve lugar no complexo do Timor Plaza, em Díli, no sábado, 12 de setembro, reunindo membros do Governo, representantes do setor bancário e parceiros internacionais.
O Presidente José Ramos-Horta felicitou o BCTL pela celebração do seu 15.º aniversário e expressou público reconhecimento a todas as entidades públicas e privadas que colaboraram na conceção e consolidação desta moderna plataforma de transações digitais.
Na sua intervenção, o Primeiro-Ministro Xanana Gusmão congratulou igualmente o BCTL pelo seu percurso de 15 anos, destacando a competência institucional revelada na gestão prudente do Fundo Petrolífero e na resposta proativa aos crescentes desafios da segurança informática e do cibercrime.
“O TUQR representa um passo decisivo e estruturante para facilitar os pagamentos no quotidiano de toda a comunidade, dos pequenos comerciantes aos cidadãos, promovendo agilidade, transparência e segurança financeira.” — Kay Rala Xanana Gusmão
Com a entrada em vigor do padrão TUQR, o Estado timorense dá um salto qualitativo na modernização do sistema financeiro, democratizando o acesso aos serviços bancários e impulsionando a inclusão económica em todo o território nacional.
The landmark launch took place during the 15th-anniversary commemorations of the Central Bank of Timor-Leste (BCTL), established in 2011. The solemn ceremony convened at the Timor Plaza complex in Dili on Saturday, 12 September, bringing together cabinet ministers, banking executives, and international development partners.
President José Ramos-Horta congratulated BCTL on reaching this 15-year milestone and extended sincere appreciation to all partner institutions and stakeholders whose concerted efforts enabled the deployment of this unified digital payments framework.
Addressing the assembly, Prime Minister Kay Rala Xanana Gusmão also commended the Central Bank on its 15th anniversary, acknowledging the institution’s stewardship, particularly its sound management of the Petroleum Fund and its proactive measures against the threats of cybercrime.
“TUQR represents a vital and forward-looking milestone to streamline daily transactions for local communities, commercial traders, and citizens alike, ensuring fast, safe, and transparent payments.” — Kay Rala Xanana Gusmão
By establishing TUQR as the universal standard, the Government of Timor-Leste and BCTL reinforce their national commitment to financial inclusion, reducing cash dependency, and modernizing the digital economy from rural districts to urban centers.