xananabaemahotu.com

La Iha Alianse, La Iha Inimigu: PM Xanana Gusmão kona-ba Dalan Timor-Leste nian iha ASEAN no Mundu

Autór: Redasaun XbEH  |  Kategoria: Voz ba Mundu  |  Data Entrevista: 4 Maiu 2026  |  Programa / Host: Tamu Kita – Harian Kompas (Luki Aulia)
“Iha vizita dahuluk ba redasaun Harian Kompas iha Jakarta antes kontinua viajen ofisiál ba Brunei Darussalam, Singapura, no Kúpula ASEAN iha Cebu, Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão fahe hanoin ho laran-moos kona-ba viajen naruk tinan 14 atu sai membru ASEAN. Nia ko’alia kona-ba dezafiu boot atu ratifika dokumentu hamutuk 40 resin, prioridade atu haburas agrikultura hodi labele gasta osan-rai ba importasaun, no afirma loloos prinsípiu diplomátiku Timor-Leste nian: la iha alianse militár, la iha inimigu, no mundu tomak mak ita-nia maun-alin.”

Iha salaun redasaun Harian Kompas iha Jakarta, Kay Rala Xanana Gusmão tuur ho laran-maus no simplisidade hodi hasoru jornalista Luki Aulia. Nia esplika katak nia mai halo tránzitu loron balu iha Jakarta antes halo vizita ofisiál loron rua ba Brunei Darussalam, liu fali husi Singapura, no ba kedas Cebu iha Filipinas hodi tuir Kúpula ASEAN.

Tinan 14 Hein ASEAN: Husi SBY to’o Anwar Ibrahim

Bainhira Kompas fó parabéns tanba Timor-Leste ikusmai tama duni ba família boot ASEAN, Xanana fó-hanoin fali lala’ok istóriku ne’ebé hahú iha tinan 14 liubá:

Aprende ba Moris: Haburas Agrikultura hodi Hamenus Importasaun

Bainhira husu kona-ba saida mak Timor-Leste bele fó ka simu husi ASEAN, Xanana la ko’alia ho liafuan boot arbiru:

Prinsípiu Diplomátiku: “No Allies and No Enemies”

Iha situasaun mundiál ne’ebé forsa boot sira hanesan Xina, Austrália, no Estadus Unidus dada-malu, Xanana hatan ho lian aten-brani no kle’an:

Kay Rala Xanana Gusmão

“Polítika internasionál ami nian mak labele haree nasaun ida boot liu fali seluk, ka ida riku liu fali seluk. Ami sei nunka dehan ó mak ami-nia inimigu. Ami hakarak amizade no relasaun di’ak ho ema hotu-hotu. Ami sei hasees an husi alianse militár: la iha alianse, no la iha inimigu (no allies and no enemies). Ema hotu iha mundu ne’e—besik ka dook, boot ka ki’ik, riku ka ki’ak—ita hotu maun-alin.”

Filozofia G7+: Fahe Esperiénsia, Keta Hanorin Ema

Kona-ba krize iha Myanmar ka tensaun sira seluk, Xanana fahe esperiénsia husi grupu G7+ ne’ebé nia harii. Nia fó hanoin katak organizasaun internasionál sira labele mai hanorin de’it hanesan mestri. Solusaun loos mak liuhusi diálogu sosiál, hakbesik-an ba sosiedade sivíl, no rona malu ho fuan.

Iha rohan entrevista, bainhira jornalista Luki Aulia husu atu bolu nia “Papa Xanana”, nia hamnasa hodi hatan: “Keta bolu ha’u Papa Xanana, bolu de’it Xanana!”. Xanana nafatin lider ne’ebé la foti-an, kloot ho povu ki’ik sira, la husik ema ida iha kotuk.

Informasaun Fontes / Sumber Liputan:

Vídeo Kompletu Entrevista Ekskluzivu (Harian Kompas):

Konten ini diblokir karena akan terhubung ke YouTube.

Tinggalkan Komentar

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *

Post Views: 1
Scroll to Top