PM Xanana Hasoru Delegasaun ONU Kona-ba Apoiu ba Realizasaun Eleisaun iha Timor-Leste
Dili, 28 Setembru 2026
Misaun Avaliasaun Nesesidade Eleitorál ONU (UN NAM) manifesta prontidaun atu fornese asisténsia téknika no institusionál hodi asegura susesu eleisaun prezidensiál, podér lokál no parlamentár iha Timor-Leste.
Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hamutuk ho Ministru Tomás Cabral no delegasaun UN NAM iha Palásiu Governu, Dili.
Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hala’o enkontru servisu ho delegasaun hosi United Nations Electoral Needs Assessment Mission (UN NAM), ne’ebé hato’o interese tomak atu fó apoiu ba prosesu no realizasaun siklu eleitorál sira iha Timor-Leste.
Enkontru ne’e foka liu ba nesesidade asisténsia téknika no kapasitasaun institusionál ba órgaun eleitorál sira, hanesan Sekretariadu Tékniku Administrasaun Eleitorál (STAE), Komisaun Nasionál Eleisaun (CNE), no organizasaun sosiedade sivíl sira, hodi asegura eleisaun sira ne’ebé inkluzivu, transparente no kredível.
PM Xanana Gusmão fó komprimentu ba Xefe Misaun UN NAM Zoran Trajkovski.PM Xanana Gusmão simu membru delegasaun téknika ONU.
Delegasaun ONU ne’e akompaña hosi Ministru Administrasaun Estatál (MAE), Tomás do Rosário Cabral, no Reprezentante Rezidente Programa Nasaun Unidas ba Dezenvolvimentu (PNUD), Katyna Argueta.
Ministru Tomás do Rosário Cabral, bainhira ko’alia ba jornalista sira iha Palásiu Governu, segunda-feira (28/09), esplika katak enkontru ho Primeiru-Ministru no reprezentante ajénsia ONU sira ne’e diskute kle’an kona-ba preparasaun ba eleisaun Prezidensiál no Podér Lokál iha tinan 2027, no eleisaun Parlamentár iha tinan 2028.
Primeiru-Ministru Xanana Gusmão tara Tais tradisionál ba membru delegasaun ONU.
“Enkontru ho Primeiru-Ministru hamutuk ho reprezentante Ajénsia Nasaun Unidas sira iha ne’e ko’alia liu-liu kona-ba eleisaun, atu apoia STAE, CNE no sosiedade sivíl. Nune’e, STAE sei servisu hamutuk ho PNUD atu kria kondisaun ba realizasaun eleisaun prezidensiál, podér lokál no lejizlativu,” Ministru Tomás Cabral hateten.
PNUD sei kontinua fó apoiu tékniku ba Timor-Leste iha domíniu edukasaun sívika, modernizasaun rejistu biométriku, preparasaun ba votasaun iha rai-li’ur, no reforsu prosedimentu sira ne’ebé iha ligasaun ho integridade eleitorál.
PM Xanana Gusmão fahe hanoin ho delegasaun ONU kona-ba integridade eleitorál.
Ministru Tomás Cabral mós haktuir katak Governu sei kontinua diskute ho parseiru internasionál sira kona-ba observasaun eleitorál. Primeiru-Ministru husu espesialmente atu observadór sira labele hein de’it iha Dili, maibé tenke bá to’o suku no aldeia sira iha territóriu laran tomak, nune’e rezultadu eleisaun bele hetan konfiansa tomak hosi povu no hetan rekoñesimentu internasionál.
Zoran Trajkovski hato’o deklarasaun ba média kona-ba misaun avaliasaun eleitorál ONU nian.
Ofisiál Divizaun Asisténsia Eleitorál hosi Departamentu ba Asuntu Polítiku no Harii Dame Sekretariadu ONU (DPPA), Zoran Trajkovski, hateten katak misaun ne’e mai halo avaliasaun kle’an ba nesesidade téknika no lojístika, tuir pedidu formál ne’ebé hato’o hosi Governu Timor-Leste.
Ministru Tomás Cabral ho membru delegasaun ONU hafoin enkontru servisu.
Preparasaun ba eleisaun sira-ne’e presiza koordenasaun la’o hamutuk entre instituisaun nasionál sira no parseiru internasionál sira, hodi hametin sustentabilidade demokrasia iha rai doben Timor-Leste.
Fonte: Média-GPM
PM Xanana Reúne-se com Delegação da ONU sobre Apoio aos Próximos Atos Eleitorais
Díli, 28 de Setembro de 2026
A Missão de Avaliação das Necessidades Eleitorais das Nações Unidas (UN NAM) manifestou disponibilidade para prestar assistência técnica e institucional tendo em vista a realização das eleições em Timor-Leste.
O Primeiro-Ministro Kay Rala Xanana Gusmão com o Ministro Tomás Cabral e a delegação da UN NAM no Palácio do Governo.
O Primeiro-Ministro Kay Rala Xanana Gusmão manteve um encontro de trabalho com uma delegação da Missão de Avaliação das Necessidades Eleitorais das Nações Unidas (UN NAM – Electoral Needs Assessment Mission), que manifestou interesse em apoiar os próximos atos eleitorais em Timor-Leste.
O encontro incidiu sobre a assistência técnica e a capacitação institucional destinadas aos órgãos de administração eleitoral, designadamente o Secretariado Técnico de Administração Eleitoral (STAE) e a Comissão Nacional de Eleições (CNE), bem como às organizações da sociedade civil, com vista a assegurar um sufrágio inclusivo, transparente e credível.
O Primeiro-Ministro saúda o Chefe da Missão da ONU, Zoran Trajkovski.O Primeiro-Ministro saúda elemento da comitiva técnica da ONU.
A delegação da ONU foi acompanhada pelo Ministro da Administração Estatal (MAE), Tomás do Rosário Cabral, e pela Representante Residente do Programa das Nações Unidas para o Desenvolvimento (PNUD), Katyna Argueta.
Em declarações aos jornalistas no Palácio do Governo, na segunda-feira (28/09), o Ministro Tomás Cabral explicou que a audiência permitiu analisar o apoio às Eleições Presidenciais e Municipais em 2027, bem como às Eleições Parlamentares previstas para 2028.
O Primeiro-Ministro Xanana Gusmão coloca um Tais tradicional a elemento da comitiva internacional.
“Este encontro com o Primeiro-Ministro e os representantes das agências da ONU centrou-se no apoio às eleições, nomeadamente no reforço do STAE, da CNE e da sociedade civil. O STAE trabalhará conjuntamente com o PNUD na criação das condições para a concretização dos atos presidenciais, locais e legislativos”, afirmou o governante.
O PNUD continuará a cooperar com Timor-Leste em áreas fundamentais, tais como a educação cívica, a atualização do registo biométrico de eleitores, os procedimentos para a votação na diáspora e outras disposições regulamentares orientadas para a integridade do escrutínio.
O Primeiro-Ministro dialoga com a delegação sobre a transparência do processo eleitoral.
O Ministro Tomás Cabral referiu igualmente que o Governo continuará a coordenar esforços com os parceiros internacionais no domínio da observação eleitoral. A este respeito, o Primeiro-Ministro apelou a que os observadores não se limitem à capital Díli, devendo deslocar-se aos vários sucos do território nacional para que os resultados gozem de plena aceitação popular e credibilidade internacional.
Zoran Trajkovski presta declarações aos jornalistas sobre a missão de avaliação eleitoral da ONU.
Zoran Trajkovski, da Divisão de Assistência Eleitoral do Departamento de Assuntos Políticos e de Consolidação da Paz da ONU (DPPA), sublinhou que a missão está no terreno para identificar detalhadamente as necessidades prioritárias, respondendo ao pedido formal formulado pelo Governo de Timor-Leste.
O Ministro Tomás Cabral com elementos da missão das Nações Unidas.
A preparação destas eleições requer uma sólida articulação entre as instituições nacionais e os parceiros internacionais, reafirmando a solidez e a maturidade democrática de Timor-Leste.
Fonte: Média-GPM
PM Xanana Meets UN Delegation to Discuss Electoral Assistance for Timor-Leste
Dili, 28 September 2026
The United Nations Electoral Needs Assessment Mission (UN NAM) has expressed its readiness to provide technical and institutional assistance ahead of Timor-Leste’s upcoming presidential, municipal, and parliamentary elections.
Prime Minister Kay Rala Xanana Gusmão with Minister Tomás Cabral and the UN NAM delegation at the Government Palace.
Prime Minister Kay Rala Xanana Gusmão held a formal working session with a delegation from the United Nations Electoral Needs Assessment Mission (UN NAM), who conveyed their commitment to supporting the upcoming electoral cycles in Timor-Leste.
The meeting focused on identifying technical requirements and institutional capacity-building priorities for national electoral management bodies, notably the Technical Secretariat for Electoral Administration (STAE) and the National Commission on Elections (CNE), as well as civil society organizations, to ensure inclusive, transparent, and credible elections.
Prime Minister Xanana Gusmão welcomes UN Mission Leader Zoran Trajkovski.Prime Minister Xanana Gusmão greets a member of the UN delegation.
The UN mission was accompanied by the Minister of State Administration, Tomás do Rosário Cabral, and the Resident Representative of the United Nations Development Programme (UNDP), Katyna Argueta.
Speaking to journalists at the Government Palace on Monday (28/09), Minister Tomás Cabral explained that discussions centered on preparation for the Presidential and Municipal Elections in 2027, as well as the Parliamentary Elections in 2028.
Prime Minister Xanana Gusmão presents a traditional Tais scarf to a member of the visiting delegation.
“Our meeting with the Prime Minister and United Nations representatives focused on electoral support, particularly in strengthening STAE, CNE, and civil society. STAE will continue to collaborate closely with UNDP to establish optimal conditions for holding presidential, local, and legislative elections,” said Minister Tomás Cabral.
UNDP will continue providing technical assistance in civic education, biometric voter registration enhancements, diaspora voting arrangements, and procedural safeguards related to electoral integrity.
Prime Minister Xanana Gusmão shares insights on nationwide election observation with UN officials.
Minister Tomás Cabral also noted that the Government will maintain dialogue with international partners concerning election observation. Prime Minister Xanana Gusmão specifically urged that international observers should not remain solely in Dili, but deploy across sucos and villages nationwide to bolster public trust and international acceptance of the outcome.
Zoran Trajkovski addresses members of the media regarding the UN assessment mission.
Zoran Trajkovski of the Electoral Assistance Division within the UN Department of Political and Peacebuilding Affairs (DPPA) stated that the mission was deployed to assess operational needs and technical requirements following an official request from the Government of Timor-Leste.
Minister Tomás Cabral engages in cordial discussion with UN delegates.
Preparation for the 2027–2028 elections necessitates close coordination between national authorities and international development partners, reinforcing Timor-Leste’s democratic resilience.